Su Damlası: Adezyon, Kohezyon, Yüzey Gerilimi

10.sınıf müfredatının ilk ünitesi Madde ve Özellikleri konusu içerisinde yer ayan Adezyon, kohezyon ve Yüzey Gerilimi konularını anlamıza yardımcı olacak bir videodan bahsedeceğim sizlere. Fizik dersi görsel materyaller ve deneylerle zenginleştirilerek anlatılması gereken bir derstir. Mikro boyutlarda gerçeleşen olayları görsel materyal kullanmadan öğrenci zihninde canlandırmak ve öğrenciyi inandırmak oldukça zordur.

Adezyon ve Kohezyon kuvvetlerine günlük hayattan  örnekler verdiğimizde bu örnekler öğrenci tarafından gözlemlenebilir örneklerse konunun anlaşılması kolay ama adezyon ve kohezyon kuvvetlerinden bahsettiğimizde verilen örnekler soyut kalmaktadır. İzleyeceğimiz bu videoda suyun sahip olduğu kohezyon kuvvetinin su yüzeyinde oluşturduğu gerilimi ve su molekülünü küre şeklinde nasıl bir arada tuttuğunu göstermektedir. Günlük hayatta çıplak gözle gözlemleyemeyeceğimiz bu olayı videoya çekerek 2000 kez görüntüyü yavaşlattığımızda gerçekleşen muhteşem olaya şahitlik etmiş oluyoruz.  İyi seyirler.

Videoda belirli bir yükseklikten bırakılan su molekülünün sahip olduğu ilk enerji suyun sahip olduğu yüzey gerilimini delebilecek sevide olduğundan su molekülü suya çarptığı anda dağılıyor yani su damlasındaki moleküllerin sahip olduğu kohezyon kuvveti bu enerji karşısında su moleküllerini bir arada tutmaya yetmiyor. Sonrasında oluşan su damlacıklarının sahip olduğu enerji ise ilkine nazaran  düşük potansiyel  ve kütleden dolayı daha düşük enerjili oluyor.

OluÅŸan ikinci ve üçüncü su damlası suyun yüzey gerilimini yenemiyor ve su yüzeyinde sanki bir misket gibi kısa süreliÄŸine dengede kalmayı baÅŸarıyor. Bu denge durumu yer çekiminin etkisi ve çevresel koÅŸullardan dolayı “hava akımıtitreÅŸim”  gibi etkilerden dolayı daha sonra bozuluyor. Tüm bu olaylar çok kısa bir sürede  gerçekleÅŸtiÄŸi için çıplak gözle olayı gözlemleyemiyoruz.  V

ideoda su örümceklerinidi görüyorsunuz. Ayak uçlarına dikkat ettiÄŸinizde suya temas kısımlarında suyun bir miktar içeiri göçük olduÄŸunu görürsünüz. Bu durum suyun yüzey geriliminin örümceÄŸin ağırlığına direndiÄŸinin bir göstergesidir.  Tüm sıvılar moleküler arası zayıf çekim kuıvveti olan “Kohezyon” kuvvetine sahiptir. Bu nedenle sıvı yüzeyleri dışarıdan gelecek etkilere karşı bir direnç gösterir. Bunada Yüzey Gerilimi denir.

Etiket: 10.sınıf, adezyon, dayanıklılık, FİZİK, kohezyon, madde ve özellikleiri, yüzel gerilimi